Kapliczka 1

Miejsce: Znajduje się koło kościoła parafialnego w Szynwałdzie.

 

Została wybudowana w 1849 r. w czasie proboszczowania w Szynwałdzie ks. Tomasza Stańskiego. W kronice parafialnej znajduje się zapis: [1849] Ze składki parafian tutejszych wymurowana jest tuż pod kościołem kapliczka świętego Jana.

Postawiona na planie kwadratu, murowana, tynkowana, z parą kolumn od frontu. Całość nakryta daszkiem namiotowym, zwieńczonym metalowym krzyżem. Wewnątrz znajduje się rzeźba św. Jana Nepomucena, w stylu barokowym z XIX w. Święty przedstawiony jest w pozycji stojącej, w kontrapoście, dynamicznie. Ubrany jest w sutannę, na niej znajduje się biała komża i peleryna na ramionach. Na głowie ma biret kanonika, w prawej ręce trzyma krzyż.

Kapliczka została wpisana do ewidencji zabytków Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

 

Św. Jan Nepomucen (1348-1393)

Nazywany Nepomukiem, był kanonikiem w czeskiej Pradze. Nie do końca znane są przyczyny jego męczeńskiej śmierci w wodach Wełtawy, do której po torturach został wrzucony. Według jednej wersji, podczas konfliktu między królem Władysławem IV Luksemburskim, a arcybiskupem Pragi, został uwięziony i torturowany nakłuwaniem i przypalaniem ciała. Inna wersja podaje, że poniósł śmierć za odmowę królowi, wyjawienia tajemnicy spowiedzi królowej, której był spowiednikiem.

Pochowany został w katedrze św. Wita w Pradze. Kanonizowano go w 1729 r. Jego kult szybko się rozprzestrzeniał. Do Polski dotarł przez Śląsk i datuje się od przełomu XVII i XVIII w. Święto obchodzone jest 21 maja. Jest on patronem mostów i grobli, opiekunem w czasie powodzi, orędownikiem tonących. Chroni przed ludzką obmową, jest także patronem spowiedników.

 



 



 

Wykaz źródeł

  1. Archiwum Diecezjalne w Tarnowie, Dział fotograficzny.
  2. Archiwum Diecezjalne w Tarnowie, Kapliczki i krzyże przydrożne w Szynwałdzie, Szynwałd 1977 [maszynopis].
  3. Fros Henryk, Sowa Franciszek, Twoje imię. Przewodnik onomastyczno-hagiograficzny, Kraków 2007.
  4. Kapliczki, figury i krzyże przydrożne na terenie diecezji tarnowskiej, tekst, red. Jan Rzepa, Schematyzm Diecezji Tarnowskiej, Tarnów 1983.
  5. Kapliczki i krzyże przydrożne na terenie Szynwałdu, Szynwałd 2007.
  6. Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 1, województwo krakowskie, pod red. Jerzego Szablowskiego, z. 13, powiat tarnowski, oprac. Józef E. Dutkiewicz, Warszawa 1953.
  7. Parafia Rzymskokatolicka w Szynwałdzie, Liber Memorabilium ad Ecclesiam in Szynwałd, Kronika parafii w Szynwałdzie, 1833-1962.
  8. Plebanek Kazimierz, Szynwałd. 650-lecie dziejów wsi i parafii, Szynwałd 1994.
  9. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Skrzyszów, cz. 1, Uwarunkowania wraz z diagnozą, Tarnów 2011 [dostęp: 24.11.2017] <http://www.sip.skrzyszow.pl/konfiguracja/dok/studium_cz1.pdf>.
  10. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Krakowie - Delegatura Tarnów, Karty zabytków w Szynwałdzie, oprac. Cezary Kocot, 1983.