top

 

Start Parafia Stary kościół
Stary kościół PDF Drukuj Email

 

Szynwałd - Kościół pod wezwaniem Wszystkich Świętych

 

Pierwszy kościół w Szynwałdzie wybudowano prawdopodobnie wraz z powstaniem parafii. Z lat 1350-1358 zachowały się wzmianki o jego istnieniu, jednak żadnych konkretnych informacji nie ma.

 

                                     b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-stary-kosciol_stary-kosciol5.jpg

                                      Widok ogólny od strony północnej.

 

Drugi kościół istniał w latach 1555 - 1910. Był on konsekrowany pod wezwaniem Wszystkich Świętych. Został zbudowany z fundacji Tarnowskich przez cieślę Adama Tornariusa. Był to kościół typu więźbowo-zaskrzynieniowego. Konstrukcja więźby dachowej charakteryzowała się połaciami dachu głównego przedłużonymi nad zaskrzynienia i z zaczepami wokół prezbiterium. Posiadał on prezbiterium zamknięte trójbocznie, jedną szerszą nawę i wieżę. Wieża kostrukcji słupowej z nadwieszaną izbicą, z hełmem namiotowym. Nakryty był dachem dwuspadowym. W środku nawę od prezbiterium oddzielała ostrołukowa tęcza. Sufit z desek, podszalowany prosto. Kościół posiadał trzy portale gotyckie, dwa schodkowe (długoszowskie), trzeci zamknięty był łukiem w tzw. ośli grzbiet. Na portalu południowym znajdował się napis fundacyjny z datą i herbem Leliwa, i sygnatura budowniczego. Ściany i sufit pokryte były polichromią. 


17 maja 1905 r. architekt Adolf Juliusz Stapf został poproszony przez komitet budowy nowego kościoła o dokładne zbadanie stanu starej świątyni. Po oględzinach sporządził on poniższy opis:

'Kościół parafialny w Szynwałdzie jest drewniany we węgły, zbudowany z drzewa miękkiego, na przyciesiach dębowych, deskami na zewnątrz oszalowany i gontem pokryty, a jak świadczy wyryty napis na drzwiach dębowych wchodowych do kościoła, zbudowany jest w połowie XVI wieku, bo w roku 1555 rozpoczęty, a w roku 1561 wykończony. Przed głównym wejściem do kościoła jest dzwonnica, która stanowi równocześnie przedsionek kościelny obszerny, bo 5,00 m szeroki a około 8,00 m długi, z którego przy jednej z bocznych ścian osobnym szalowaniem oddzielone są schody wiodące na wieżę do dzwonów. Nawa główna kościoła, w której pięć słupów wspiera część zwężoną w górze i wyżej wzniesioną powały kościelnej, jest długa 11,75 m b a szeroka 10,84 m b. Prezbiterium przed balaskami przeznaczone jeszcze dla ludu jest długie 4,27 m, a szerokie 7,15 m b.
Powierzchnia przedsionka wynosi - 40,92 m2. Nawy kościelnej - 127,37 m2. Części prezbiterium - 30,53 m2. Razem przeto powierzchnia używalna dla kościoła wynosi 189,82 m2. Ponieważ 1/4 część zajęta jest ołtarzami, amboną, konfesjonałami i ławkami, przeto odlicza się 49,705 m2. Pozostaje dla ludu 149,115 m2, na których licząc w ścisku po 3 osoby na 1 m2 pomieści się najwyżej 450 dusz'.

 

                           b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-stary-kosciol_stary-kosciol4.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-stary-kosciol_stary-kosciol3.jpg

                                         Wieża.           Wejście od strony południowej.


Inne dane na temat kościoła: Dzwonnica i wejście znajdowało się od strony zachodniej (obecnie wschodniej). Kościół miał chór, podtrzymywany przez dwie drewniane kolumny na który prowadziły drewniane schody. Na chórze były 10-cio głosowe organy. Na dzwonnicy wisiały dwa dzwony, jeden z 1563 r. znajduje się w obecnym kościele. Pod zakrystią była piwnica. Wokół kościoła rosły potężne lipy


Kościół posiadał trzy ołtarze: Główny - Wszystkich Świętych, Matki Bożej Szkaplerznej i Miłosiernego Pana Jezusa.
Ponadto w kościele znajdowało się wiele rzeczy stanowiących jego wyposażenie, jak na ówczesne czasy było ono bardzo dobre. Stanowiły go: ornaty, komeszki, obrusy, chorągiew, dzwonki, lichtarze, ampułki, kielichy, monstrancja, księgi i inne drobne przedmioty. Do dnia dzisiejszego, w nowym kościele z wyposażenia zachowało się niewiele. Są to trzy krucyfiksy, jeden późnogotycki z początku XVI w. i dwa barokowe z XVII-XVIII w. oraz XVI-wieczny dzwon. W wyniku wypadku na budowie nowej świątyni uległy zniszczeniu organy i części ołtarzy.

 

                                b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-stary-kosciol_stary-kosciol2.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-stary-kosciol_stary-kosciol1.jpg

                                   Jedno z okien.            Portal zachodni,

                                                          wejście z przedsionka do nawy.


Kościół był kilkakrotnie remontowany i odnawiany. W 1776 r. przez księdza Józefa Niedźwiedzkiego i przez kolejnych proboszczów. W 1855 r. ks. Stański wstawił dwa nowe okna za ołtarzem. W 1862 r. kościół obito nowymi gontami. W 1863 r. wymieniono kolejne trzy okna. W 1869 r. ks. Augustyniak wymienił spróchniałe belki w ścianach, odnowił wielki ołtarz, wymalował ściany. Nowa polichromia przedstawiała: św. Izydora patrona rolników, wskrzeszenie córki Jaira, św. Stanisława przed królem Bolesławem, nawrócenie św. Pawła. W czasie remontu znaleziono 175 talarzyków, za które proboszcz po sprzedaży uzyskał 339 zł.
Kiedy probostwo w Szynwałdzie objął ks. Aleksander Siemieński, powziął on zamiar budowy nowej świątyni, gdyż stary kościół był zniszczony i za mały na potrzeby parafii. Również ekspertyza przeprowadzona w 1905 r. przez architekta Adolfa Juliusza Stapfa potwierdzała, że kościół nie nadaje się do rekonstrukcji i zagraża bezpieczeństwu. Postanowiono więc go zburzyć i na jego miejscu postawić nowy murowany. Rozbiórce sprzeciwiał się konserwator zabytków sztuki i pamiątek historycznych w Krakowie, dr Feliks Kopera. Stoczył on zaciekłą batalię o uratowanie świątyni. Chciał, aby cały kościół rozebrać i przenieść do Krakowa. Były również plany przeniesienia go na Świniogórę, chciał go również kupić proboszcz tuchowski ks. Maciejowski dla jednej z parafii. Nawet Muzeum Narodowe w Krakowie prosiło o drzwi i fragmenty okienne. Jednak żadnego z tych pomysłów nie udało się zrealizować. Sprawa budowy nowego kościoła była już za bardzo zaawansowana i dlatego w 1910 r. wbrew zakazom stary kościół został rozebrany, a z jego belek wybudowano Dom dla ubogich.



 

Stare fotografie

x-ks.a.siemienski1.jpg

Jesień w Szynwałdzie

jesien-2017_IMG1199.jpg

Wydarzenia

  

  

  

  




bottom

© Anna Mądel   2009-2017   Strona wykorzystuje pliki cookies