top

 

Start Parafia Obecny kościół
Obecny kościół PDF Drukuj Email

 

Szynwałd - Kościół parafialny pod wezwaniem

Matki Bożej Szkaplerznej


b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-kosciol-parafialny_szynwald-kosciol8874a.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-kosciol-parafialny_kosciolP1010025.jpg

 

Kościół został wzniesiony w latach 1910-1918, według projektu Adolfa Juliusza Stapfa, na miejscu poprzedniej świątyni. Jest zbudowany w stylu neogotyckim, murowany z cegły i kamienia użytego do detali architektonicznych. Trójnawowy z prezbiterium zamkniętym trójbocznie, z transeptem, dwiema kaplicami, z wieżą od frontu. Wieża czworoboczna, wysoka, nakryta ostrosłupowym hełmem z latarnią. Od zewnątrz kościół opięty uskokowymi przyporami. Nad prezbiterium, nawą i transeptem dachy dwuspadowe. Na skrzyżowaniu naw wieżyczka na sygnaturkę.

Ołtarz główny, neogotycki z rzeźbą Matki Bożej Szkaplerznej. Ołtarze boczne również w stylu neogotyckim, jeden z obrazem Matki Bożej Nieustającej Pomocy, drugi z figurą św. Józefa. Na ścianach umieszczono epitafia Bronisława Dulęby i ks. Aleksandra Siemieńskiego, a także tablice poświęcone pamięci parafian poległych w I i II wojnie światowej. W kościele znajdują się również portrety: księdza Andrzeja Cervusa z 1803 r. i biskupa Józefa Wojtarowicza z ok. 1840 r. Do wyposażenia należą krucyfiksy, jeden późnogotycki, pochodzący z początku XVI w. i trzy barokowe z XVII-XVIII w.

Kościół w Szynwałdzie znajduje się w rejestrze Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Nr rejestracji A-261. Data rejestracji  19.09.1985.

 

          b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-kosciol-parafialny_szynwald-kosciol3.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-kosciol-srodek_kosciol12.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-kosciol-parafialny_szynwald-kosciol-otoczenie9.jpg

            Kościół z zewnątrz    Kościół wewnątrz    Otoczenie kościoła

 

 

   Historia budowy kościoła


Największym dziełem ks. Aleksandra Siemieńskiego było wybudowanie w Szynwałdzie kościoła parafialnego. Pomysł budowy nowej świątyni zrodził się w 1888 r., jednak do realizacji planów doszło wiele lat później. Wielkim problemem był brak pieniędzy. Sami parafianie nie zdołaliby uzbierać odpowiedniej sumy, dlatego ksiądz proboszcz pisał listy z prośbami o wsparcie do rodaków mieszkających w Ameryce. Dnia 30 października 1901 r. wybrano komitet kościelny, a w 1903 r. na jego czele stanął ks. A. Siemieński.

W tym czasie w Szynwałdzie istniał wiekowy już kościół zbudowany prawdopodobnie w 1555 r. Jednak jego stan nie był zadowalający, obawiano się nawet zawalenia. W 1905 r. komitet wystosował pismo do tarnowskiego architekta Adolfa Juliusza Stapfa, aby ten gruntownie zbadał stary kościół. Z orzeczenia, które wydał wynikało, że nie nadaje się on do rekonstrukcji i jest za mały na potrzeby parafii, istnieje więc potrzeba budowy nowego kościoła.

Wtedy to powstał problem z lokalizacją, była koncepcja budowy kościoła na miejscu starego lub zupełnie gdzie indziej. Księżna Sanguszkowa ofiarowała nawet na ten cel teren w dwóch miejscach: za cmentarzem lub niedaleko dworu. Mieszkańcy jednak odrzucili tę ofertę twierdząc, że kościół wybudowany na gruncie pańskim, będzie kościołem pańskim, a oni chcą mieć kościół chłopski. Dlatego postanowiono zburzyć stary kościół. Wówczas rozbiórce sprzeciwił się konserwator zabytków sztuki i pamiątek historycznych w Krakowie, dr Feliks Kopera. Chciał on starą świątynię rozebrać i przenieść do Krakowa. Napisał do parafian dramatyczną odezwę w celu ratowania kościoła. Wywarła ona chyba wrażenie na mieszkańcach i wywołała wiele dyskusji. Padła propozycja aby starego kościoła nie burzyć, ale go gruntownie wyremontować i poszerzyć. Wtedy to ks. A. Siemieński zniechęcony rozwojem spraw złożył rezygnację z probostwa na ręce biskupa Leona Wałęgi. Biskup jednak rezygnacji nie przyjął, tylko udzielił błogosławieństwa na dalszy trud przy budowie kościoła. Po odrzuceniu rezygnacji ks. A. Siemieński ponownie podejmuje się dzieła budowy. W 1908 r. przybywa do Szynwałdu komisja ze Starostwa, która jeszcze raz bada stan kościoła. Z jej orzeczenia wynika, że remont zniszczonego budynku będzie zbyt kosztowny i lepiej postawić nowy murowany kościół.

b_200_200_16777215_0___images_stories_foto-stare_szynwald-pocztowka2a.jpg

30 marca 1909 r. komitet postanawia rozpisać konkurs na plan kościoła. Zaproszenia do udziału skierowano do kilku architektów. Zasady konkursu określały wygląd i wielkość budynku, a także przybliżone koszty budowy. Jednak konkurs ten nie został rozstrzygnięty. Do realizacji zatwierdzono plan kościoła opracowany przez architekta Juliusza Stapfa. Budowa mogła wreszcie ruszyć. Gromadzono materiały budowlane, wapno, cement, piasek, deski, zakupiono maszynę do wyrobu cegieł. W sierpniu 1909 r. na posiedzeniu komitetu, powierzono kierownictwo budowy Juliuszowi Stapfowi.

Wiosną 1910 r. na prowizoryczną kaplicę na czas budowy zaadaptowano salę w Domu parafialnym. W czerwcu przystąpiono do rozbiórki starego kościoła. Wywołało to oburzenie konserwatora zabytków i Starostwa w Tarnowie, którzy słali pismo za pismem z nakazem zaprzestania demontażu. Jednak wbrew wszelkim zakazom stary kościół wkrótce przestał istnieć.

Jesienią 1910 r. rozpoczęto prace przy kładzeniu fundamentów pod nowy kościół. Początkowo parafianie z wielkim zapałem i entuzjazmem ruszyli do pomocy, jednak jak to zwykle bywa po pewnym czasie budowę zaczęto uważać za ciężar. Trudno się temu dziwić, było to w tamtych czasach ogromne przedsięwzięcie, wszystkie materiały trzeba było przez kilka lat dowozić furmankami z Tarnowa a przecież każdy z gospodarzy miał jeszcze własne zobowiązania. Mimo trudności mury powoli rosły. 30 maja 1911 r. miała miejsce uroczystość poświęcenia kamienia węgielnego pod budowę kościoła.

               b_200_200_16777215_0___images_stories_foto-stare_szynwald-pocztowka4.1a.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_foto-stare_szynwald-pocztowka4a.jpg

                              Poświęcenie kamienia węgielnego 30 maja 1911 r.

 

W 1914 r. przyjęto nowych murarzy  Józefa Walaszka i Tadeusza Srokę, oraz czeladnika Adama Bajorka. Kierownikiem budowy był wtedy majster Marcin Michalski. Przed wybuchem I wojny światowej zdążono pokryć dachówką nawę główną, natomiast nawy boczne zabezpieczono pokryciem ze słomy. Podczas wojny prace przy budowie kościoła uległy spowolnieniu, nie brakowało przeszkód, takich jak np. problemy z wyżywieniem robotników. Doprowadziło to nawet do ich chwilowego strajku. W 1917 r. rozpoczęły się prace przy budowie wieży, ułożono także posadzkę. W czerwcu 1917 r. zamówiono mozaikę św. Cecylii w krakowskim Zakładzie Witrażów, Oszkleń i Mozaiki S.G. Żeleńskiego. Zakończenia budowy nie doczekał A.J. Stapf, który zmarł w 1920 r. Po jego śmierci kierownictwo nad pracami objął inżynier Jan Müller. W styczniu 1922 r. ksiądz A. Siemieński zrezygnował z przewodnictwa w komitecie, zrażony posądzeniami parafian oto, że nie rozlicza się dokładnie z ich pieniędzy przeznaczonych na budowę.

 

 b_200_200_16777215_0___images_stories_foto-stare_szynwald-pocztowka1a.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_foto-stare_szynwald-pocztowka3a.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_foto-stare_szynwald-pocztowka7a.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_foto-stare_szynwald-pocztowka8a.jpg

                   Widok kościoła w czasie budowy i wkrótce po jej zakończeniu.

                                          b_200_200_16777215_0___images_stories_foto-stare_szynwald-pocztowka13a.jpg

                                   Widok z wieży kościoła w stronę zachodnią.

 

Pracami wykończeniowymi przy kościele zajął się ks. Piotr Kyrcz, wikariusz i następca ks. A. Siemieńskiego. W 1930 r. pan Rąpała, pochodzący z Szynwałdu wykonał ołtarz główny. W jego centralnym punkcie znalazła się figura Matki Bożej Szkaplerznej, po bokach zamontowano dwie odnowione figury aniołów, pochodzące z katedry tarnowskiej. Fundusze na ołtarz zostały w znacznej mierze zebrane wśród rodaków w Ameryce, którzy nawet utworzyli specjalny Klub Szynwałd - Białego Orła. Dlatego z boku ołtarza umieszczono tablicę pamiątkową z nazwiskami ofiarodawców. W tym samym roku do lewego bocznego ołtarza wstawiono w miejsce figury M.B. Niepokalanej, którą ks. A. Siemieński ofiarował do kaplicy sióstr w zakładzie, odnowiony obraz Serca Jezusowego, drzeworyt wzięty ze starego kościoła z dawnego wielkiego ołtarza. Natomiast do prawego bocznego ołtarza wstawiono obok krzyża trzy figury również ze starego kościoła: M.B. Bolesnej, św. Jana i Marii Magdaleny, a po bokach dwie figury aniołów pochodzących z katedry.

W 1931 r. zakupiono drzwi dębowe i bramę do krypty, zamontowano dzwony. Na wieży zainstalowano zegar z trzema tarczami wykonany przez pana Mięsowicza z Krosna. W 1932 r. firma braci Biedrońskich z Tarnowa wykonała na front kościoła ozdobną, ręcznie kutą balustradę oraz ogrodzenie przed kryptę wraz z bramą wejściową od drogi głównej. 4 września 1936 r. odbyła się konsekracja kościoła, dokonał jej ks. bp Franciszek Lisowski.

 

             b_200_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_budynki_szynwald-dzwonyt034a.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-kosciol-parafialny_polichromia_szynwald-ko-polichromia9142a.jpg b_200_200_16777215_0___images_stories_parafia-kosciol-srodek_kosciol-witraze2511a.jpg

                      Dzwony                        Polichromia                   Witraże

 

W 1943 r. ks. P. Kyrcz zamówił w warszawskiej firmie Kamiński Zygmunt 21-głosowe organy. Ich montaż trwał od 1943 do 1947 r. 19 lipca 1947 r. nastąpiło poświęcenie organów przez ks. Stanisława Bulanda. W latach 1958-1959 kościół został zelektryfikowany, a w 1960 r. założono głośniki. Za pieniądze uzyskane ze sprzedaży ponad 9 ha plebańskiego gruntu, w latach 1958-1960 przeprowadzono kapitalny remont wieży kościelnej, naprawiono dach i gzymsy. W 1963 r. ks. P. Kyrcz sprawił dwa boczne ołtarze dostosowane do stylu kościoła: ołtarz Matki Bożej Nieustającej Pomocy i ołtarz św. Józefa. Jego następca ks. Stefan Zymuła zakupił ławki do naw bocznych i krzesła na przód kościoła. W 1966 r. została wykonana polichromia, namalowana przez Andrzeja i Irenę Chojkowskich.

W czasie proboszczowania ks. Zbigniewa Ryznara wykonano nowe oświetlenie, chodnik procesyjny wokół kościoła i ogrodzenie, boazerię, alarm, parking, remont dachu, zakupiono nowe szaty liturgiczne. W 1992 r. ks. Z. Ryznar poddał organy gruntownej konserwacji i naprawie. Prace te wykonali: Kazimierz Plewa organomistrz i organista z Nowego Sącza oraz Antoni Kudzaj z Gołkowic k. Nowego Sącza. Dodano wtedy 4 nowe głosy, wymieniono kontuar, 180 elektromagnesów, dodano nową cichobieżną dmuchawę niemiecką. Z inicjatywy ks. Jerzego Bubuli dokończono remont dachu, wykonano nową instalację elektryczną, odrestaurowano ołtarz główny, wykonano malowanie i nową polichromię.

Kolejny proboszcz ks. Józef Michalski przyczynił się do wybudowania nowych parkingów, odrestaurowania ołtarzy bocznych, wyremontowania zakrystii. W 2011 r. miał miejsce remont organów, dołożono wtedy 3 nowe głosy.

 

                b_200_200_16777215_0___images_stories_podraza-stanislaw_remont-wiezy_szynwald-remont024a.jpg

              Remont wieży i dachu

 

Literatura

  1. Katalog zabytków sztuki w Polsce, T. I, województwo krakowskie, zeszyt 13, powiat tarnowski, Warszawa 1953
  2. Kos Jan, Ks. prałat Aleksander Siemieński proboszcz w Szynwałdzie, Tarnów 1988
  3. Niedojadło Andrzej, Kubacki Grzegorz, Dzieje Gminy Skrzyszów i okolic w zarysie, Skrzyszów-Tuchów 2009
  4. Plebanek Kazimierz, Szynwałd, 650-lecie dziejów wsi i parafii, Szynwałd 1994
  5. Stańczyk Stanisław, Żal mi tego ludu, Ks. Prałat Aleksander Siemieński, Proboszcz w Szynwałdzie, Tuchów 1989
 

Stare fotografie

x-szynwald-mieszkancy168a.jpg

Jesień w Szynwałdzie

jesien-2017_IMG1422.jpg

Wydarzenia

  

  

  

  




bottom

© Anna Mądel   2009-2017   Strona wykorzystuje pliki cookies