top

 

Start Gospodarka
Rzemiosło wiejskie PDF Drukuj Email

 

Rzemiosło wiejskie w Szynwałdzie

 

Gospodarstwo chłopskie przez wieki było jednostką samowystarczalną. W jego obrębie zaspokajano potrzeby codziennej egzystencji, zdobywano pożywienie, zapewniano sobie okrycie, budowano i utrzymywano mieszkanie. Chłopi z powodu braku pieniędzy, sami musieli wykonywać wiele narzędzi potrzebnych do pracy, każdy w miarę swoich możliwości i zdolności pracował na rzecz rodziny. Kobiety zajmowały się przede wszystkim przygotowaniem posiłku, obróbką włókna, tkactwem, szyciem bielizny i ubrań. Mężczyźni wykonywali prace związane z obróbką drewna, rymarskie, szewskie. 

Trudniejsze prace, wymagające dobrze wyposażonego warsztatu i wiedzy fachowej, wykonywali wiejscy rzemieślnicy. Z czasem zaczęły powstawać ośrodki rzemiosła, które rozprowadzały swoje produkty na znacznym terenie. Pod koniec XIX w. rozpoczęto fabryczną produkcję maszyn i narzędzi rolniczych, wyrób gotowych ubrań i sprzętów domowych. Doprowadziło to do głębokich przemian w sposobie gospodarowania i życia na wsi.  

 

W 1581 r. w Szynwałdzie odnotowano: 5 rzemieślników, 4 kijaków, 1 duda

W 1629 r. - 5 artifex (rzemieślnicy), 4 kijaków, 2 molendinum hereditaris (młyny)

W 1753 r. - 1 blecharz, 2 młynarzy

W 1777 r. - 2 młynarzy, 14 tkaczy, 1 szewc

 


Wykaz rzemieślników działających w Szynwałdzie zawarty w publikacji: Księga Adresowa Polski (wraz z W. M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, 1926/27

 

Bednarze: Czekaj B., Medard B., Micek B., Stańczyk S.

Cieśle: Chrupek J., Galus J., Kantor F., Laska J., Niedźwiecki K., Tomasiewicz M.

Fryzjerzy: Jop J., Kurek P.

Kasy pożyczk.-oszczędn.: Kasa Stefczyka

Kolonjalne artykuły: Kółko Rolnicze, Kusek Jan

Kołodzieje: Danik J., Gębica J., Kantor J., Srebro J., Tragarz F.

Koszykarze: Kantor T., Kurek W., Micek Jan, Plebanek J., Szczęch W.

Kowale: Iwan P., Micek S., Zegar T., Zięba T.

Krawcy: Antosz F., Jop S., Micek J.

Mleczarskie zakłady: Spółka Mleczarska

Murarze: Gawron K., Partyka W.

Rzeźnicy: Tragarz W.

Stolarze: Mazur F., Niemiec S., Prokop L., Tryba J., Zięba J.

Szczotkarze: Antosz J.

Szewcy: Augustyn W., Nalepka W., Sarnecki S., Smoleń P., Walaszek S., Wardzała P.

Tytoniowe wyroby: Niedźwiecki N., Robak P.

 

 

Wykaz rzemieślników działających w Szynwałdzie sporządzony na podstawie różnych źródeł pisanych i relacji mieszkańców

 

Cieśle: Antosz Alojzy, Antosz Kazimierz, Antosz Walenty, Augustyn Kazimierz, Boruch Tomasz, Brudny Franciszek, Brudny Jan, Brudny Józef, Chrostek Stanisław, Chrupek Jan, Chrupek Stanisław, Galus Józef, Galus Franciszek, Galus Władysław, Kantor Józef, Kantor Franciszek, Kępowicz Antoni, Kępowicz Jakub, Kępowicz Jan, Kołodziej Władysław, Kopacz Roman, Kopacz Stanisław, Kozioł Kazimierz, Krakowski Bronisław, Laska Jan, Laska Józef, Laska Stanisław, Mazur Franciszek, Mazur Tomasz, Mącior Józef, Plebanek Jan, Plebanek Wojciech, Tomasiewicz Jan, Tryba Józef, Zabawa Stanisław, Zięba Józef, Zięba Stanisław, Żywiec Józef

Kołodzieje: Chrupek Jan, Danik Jan, Danik Józef, Kępowicz Antoni, Micek Józef

Kowale: Gawron Stanisław, Iwan Mateusz, Iwan Piotr, Madeja Józef, Micek Stanisław, Srebro Władysław, Stańczyk Stanisław, Szczęch Tadeusz, Zegar Jan, Zegar Józef, Zegar Ludwik, Zegar Tadeusz, Zegar Tadeusz (syn Józefa Zegara), Zegar Tomasz, Zięba Teofil

Krawcy: Antosz Franciszek, Antosz Józef, Antosz Stefania, Brożek, Chrupek Katarzyna, Galus Stefania, Hetman Maria, Iwan Katarzyna, Jop Stanisław, Kantor Agnieszka, Kantor Maria, Kasztelewicz Wiktor, Krakowski Stanisław, Micek Franciszek, Micek Józef, Micek Katarzyna, Niedźwiecka Maria, Plebanek Jan (szył sutanny), Plebanek Maria, Plebanek Stefania, Sambora Zofia, Sarad Agnieszka, Smoleń Stanisława, Smoleń Stefania, Smoleń Tadeusz, Stańczyk Anna, Stańczyk Maria, Szczęch Katarzyna, Tragarz Józef, Tragarz Maria, Zabawa Stanisław (szył kożuchy), Zegar Maria

Hafty: Stańczyk Martyna, Stańczyk Izabela

Koronki: Gądek Maria (wyszywała również gorsety do stroju krakowskiego), Zegar Maria

Masarze: Antosz Józef, Bernaś Stanisław, Brudny Józef, Galus Władysław, Gębica Ludwik, Niedźwiecki Józef, Niedźwiecki Tomasz, Prokop Kazimierz, Stańczyk Franciszek, Stańczyk Marian, Stańczyk Stanisław, Szatko Jan, Szatko Stanisław, Szczęch Kazimierz

Młynarze: Prokop Jan, Smoleń Władysław

Murarze: Hetman Stanisław, Iwan Franciszek, Kępowicz Antoni, Laska Józef, Madeja Józef, Nalepka Józef, Plebanek Stanisław, Smoleń Stanisław, Szatko Bronisław, Szczęch Jan

Rymarze: Pieniądz Stanisław, Szatko Franciszek

Stolarze: Antosz Michał (rzeźbił ramy i figurki), Boruch Kasper (robił trumny), Brudny Józef, Chrostek Stanisław, Galus Franciszek, Kantor Józef, Laska Józef, Madeja Wojciech, Mazur Tomasz, Micek Czesław (robił trumny), Niemiec Stanisław, Plebanek Józef (wykonał ołtarz w Trzemesnej do starej kaplicy), Prokop Bronisław, Prokop Ludwik (wyrabiał kuferki), Rąpała Józef (wykonał Wielki Ołtarz), Rynkal Stanisław, Stańczyk Ludwik, Stańczyk Władysław (robił trumny), Szczęch Jan, Szczęch Józef, Tragarz Franciszek, Zegar Józef (wykonał ołtarze boczne), Zięba Józef

Szewcy: Augustyn, Chrostek Jan, Chrupek Wojciech, Iwan Stanisław, Iwan Maciej, Kantor Antoni, Kozioł Walenty, Kusek Jan, Kusek Ludwik, Kusek Tomasz, Nalepka Wojciech, Niedźwiecki Ludwik, Pawłowicz Józef, Piątek Józef, Plebanek Jakub, Robak Jan, Smoleń Piotr, Słowik Jan, Stańczyk Stanisław, Wardzała Piotr, Zegar Stanisław, Zięba Jan, Zięba Józef, Żywiec Maria (instruktorka szewstwa w zakładzie)

Tkacze (Knopy): Galus Maria, Iwan Maria, Iwan Kazimierz, Mora Anna, Mora Maria, Niemiec Katarzyna, Plebanek Walenty, Stańczyk Agnieszka, Szatko Agnieszka, Zegar Stanisław

Zduny: Gawron Jan, Gawron Franciszek, Kępowicz Antoni, Lorek Władysław, Partyka Jakub, Partyka Józef, Sarad Władysław, Szynka Edward

Lutowanie: Śrutek Józef (lutował garnki, robił zapalniczki, naprawiał zegary, szklił okna), Tryba Piotr

Baty: Plebanek Sebastian

Powrozy: Kołodziej Jan, Niedźwiecki Tomasz, Srebro Władysław

Gromnice i świece: Galus Antoni, Hetman Jan, Jop Jan, Kopacz Józef, Krakowski Tomasz, Zegar Stanisław

Opałki: Niemiec Łukasz

Słomiane kapelusze: Plebanek Sebastian

Snopki na strzechę: Kantor Jan, Plebanek Sebastian, Śliwa Jan

Studnie: Kusek Stanisław, Kępowicz Antoni, Hołda Franciszek

 

Kantor Jan: naprawiał zegary, parasole, maszyny do szycia, wagi, robił zapalniczki, krzesła z wikliny

Kantor Tomasz: robił koszyki, plecione krzesła, był fryzjerem

Kusek Władysław: robił półkoszki na wozy, koszyki, koszyczki dla dzieci, kosiary

Srebro Władysław: robił wozy, kolce do pługa, cebrzyki, beczki na kapustę

 

Znachorzy: Antosz Jan (leczył ziołami), Chrupek Anna (spalała różę), Dziurawiec Anna (stawiała pijawki i bańki), Niemiec Józef (wyrywał zęby i składał złamane kończyny), Plebanek Jakub, Tomasiewicz Piotr (wyrywał zęby)

Położne: Stańczyk Maria, Kasztelewicz Stefania, Szczęch Agnieszka, Plebanek Ewa

Weterynarze: Boruch Józef, Chrupek Józef, Jop Ludwik, Jop Wojciech, Jop Władysław, Mazur Jan, Mazur Józef, Plebanek Stanisław, Stasior Franciszek, Szczęch Stanisław

 

Antosz Jan: był organistą w katedrze tarnowskiej

Boruch Kasper: był pisarzem wiejskim przed I wojną światową, pisał podania, wypełniał druki

 

Wykaz źródeł

  1. Księga Adresowa Polski (wraz z W.M. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa, 1926/27, Towarzystwo Reklamy Międzynarodowej, Warszawa
  2. Plebanek Kazimierz, Szynwałd, 650-lecie dziejów wsi i parafii, Szynwałd 1994
  3. Wspomnienia mieszkańców Szynwałdu
 

Stare fotografie

x-szynwald-mieszkancy168a.jpg

Jesień w Szynwałdzie

jesien-2017_IMG1702.jpg

Wydarzenia

  

  

  

  




bottom

© Anna Mądel   2009-2017   Strona wykorzystuje pliki cookies