top

 

Start Archeologia Pradzieje okolic Tarnowa i Szynwałdu
Pradzieje okolic Tarnowa i Szynwałdu PDF Drukuj Email

 

Pradzieje okolic Tarnowa i Szynwałdu.

 

Epoka kamienia.
Po raz pierwszy ludzie w okolicach Tarnowa pojawili się ok. 11 000 lat temu, pod koniec epoki lodowcowej. Były to gromady łowców reniferów, żyjące na przedpolu lodowca. Klimat był zbliżony wtedy do warunków panujących w tundrze. Z tego okresu pochodzą różne narzędzia krzemienne takie jak groty strzał, noże, skrobacze i przekłuwacze.

Po ociepleniu się klimatu i pojawieniu się lasów, zaczęła napływać ludność prowadząca zbieracko-łowiecki tryb życia. W późniejszym okresie ludzie zaczęli uprawiać rolę i hodować zwierzęta. W trakcie tzw. rewolucji neolitycznej ludzie z koczowniczego trybu życia przeszli na tryb życia osiadły. W okresie środkowej epoki kamienia (8300-4500 p.n.e.) powstały pierwsze osady stałe i towarzyszące im cmentarzyska. Na terenie Tarnowa i okolic stwierdzono występowanie ludności kultury ceramiki wstęgowej rytej, kultury lendzielskiej, pucharów lejkowatych i kultury ceramiki sznurowej.

Epoka brązu i żelaza.
Najstarsze znaleziska z brązu są pozostałością po kulturze mierzanowickiej, która rozwijała się na tym terenie do ok. 1600 p.n.e. Jej ślady znaleziono w Tarnowcu i w Koszycach Wielkich. Później pojawiła się ludność kultury łużyckiej (700-400 p.n.e.). Zaczęły powstawać osady podobne do wiosek, rosła intensywność zasiedlenia obejmującego tereny głównie wzdłuż osi rzek, powszechny stał się zwyczaj palenia zmarłych.

W okresie II i I w. p.n.e. pojawiła się ludność kultury celtycko-przeworskiej, która pozostawiła po sobie bardzo bogaty materiał archeologiczny. Zajmowała ona tereny w dolinie Dunajca, Koszyc Wielkich, Nowodworza i Tarnowca. Kultura ta zanika po okresie wędrówek ludów.

Średniowiecze.
W okresie wczesnego średniowiecza w okolicach Tarnowa osiedlają się Słowianie. Do tej pory odnaleziono ponad 20 stanowisk archeologicznych związanych z tym okresem. Najważniejsze z nich to grodzisko w Zawadzie i osada w Klikowej.

Grodzisko w Zawadzie, znajduje się w odległości ok. 2,5 km od centrum miasta, na krawędzi Progu Karpackiego, na Górze św. Marcina. Znajdują się tu pozostałości jednego z największych w Polsce (ok. 16 ha powierzchni), wczesnośredniowiecznych zespołów osadniczych. Składał się on z niewielkiego, zajmującego najwyższą część wzniesienia (Zamczysko) owalnego grodu, otoczonego wałem obronnym, oraz kilku podgrodzi, położonych na północ, południe i zachód od niego. Podgrodzia bronione były wielkimi wałami zaporowymi, zbudowanymi z drewna i gliny oraz głębokimi fosami. Grodzisko funkcjonowało od połowy IX do połowy XI w., będąc centrum osadniczym w ramach terytorialnej organizacji plemiennej. Wcześniej istniał tu niewielki gród kultury łużyckiej (VII-V w. p.n.e.), a VII-VIII w. n.e. przed budową umocnień, osada wczesnosłowiańska.
W 989 r. tereny te weszły w skład państwa polskiego. Pod koniec XI w. jedną z osad, rozwijającą się przy grodzie w Zawadzie, księżna Judyta, żona Władysława Hermana, nadała benedyktynom tynieckim. W ciągu następnych wieków okoliczne osady rozwijały się, zwiększała się liczba ludności. W XIV w. wsie Tarnów Wielki i Tarnów Mały nabył Spicymir herbu Leliwa. Na terenie Tarnowa Wielkiego założył miasto Tarnów, które zostało lokowane w 1330 r. na prawie niemieckim. Spicymir prowadził intensywną akcję osiedleńczą na okolicznych terenach. Dzięki jego działalności powstało wtedy wiele nowych wsi, między innymi Szynwałd.



Epoki w dziejach ludzkości.

EPOKA KAMIENIA - najstarszy okres w dziejach ludzkości, obejmuje etap od wyodrębnienia się człowieka ze świata zwierzęcego do wykorzystania pierwszych metali. W epoce kamiennej podstawowymi surowcami były: kamień, kość, róg, drewno, później glina.

  • starsza epoka kamienia PALEOLIT - rozpoczął się wraz z pierwszymi przemysłami człowieka, początek obrabiania kamienia. Ograniczone liczebnie grupy ludzkie przemieszczały się na rozległym obszarze dla zapewnienia sobie podstaw utrzymania.
  • środkowa epoka kamienia MEZOLIT - faza rozwoju techniczno-ekonomicznego społeczeństw przechodzących od paleolitycznego do neolitycznego systemu bytu. Używano narzędzi z kamienia, kości lub rogu. Następuje tendencja do przechodzenia od gospodarki przyswajającej (myślistwo, rybołówstwo, zbieractwo) do produkcyjnej (hodowla zwierząt, uprawa roślin).
  • młodsza epoka kamienia NEOLIT - faza rozwoju wiążąca się z przejściem do gospodarki produkcyjnej (osiadły tryb życia). W Polsce przypada na lata 4500 - 1800 p.n.e.

EPOKA BRĄZU - epoka obejmująca okres rozwoju ludzkości, w którym brąz stanowił podstawowy surowiec do produkcji narzędzi, broni i ozdób. W Polsce ok. 1800 do 750 p.n.e.

EPOKA ŻELAZA - epoka w dziejach ludzkości, charakteryzująca się powszechnym użytkowaniem żelaza do produkcji narzędzi, broni i wielu przedmiotów codziennego użytku. W Polsce początek ok.750 p.n.e. - 450 n.e.

 

Stare fotografie

x-ks.a.siemienski3.jpg

Jesień w Szynwałdzie

jesien-2017_IMG1209.jpg

Wydarzenia

  

  

  

  




bottom

© Anna Mądel   2009-2017   Strona wykorzystuje pliki cookies